Sáng 3/7, Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam VCCI tổ chức hội nghị góp ý hoàn thiện dự thảo Luật Kiến trúc (sửa đổi).
Giai đoạn hiện nay đánh dấu bước chuyển mình sâu sắc về kinh tế – xã hội của đất nước, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tháo gỡ các “điểm nghẽn” pháp lý trong lĩnh vực kiến trúc. Nhằm hiện thực hóa những đòi hỏi từ thực tiễn, Hội nghị góp ý hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc đã được tổ chức tại Hà Nội.
Bên cạnh sự đồng thuận cao về việc tháo gỡ rào cản thủ tục, hội nghị cũng dành nhiều thời gian thảo luận về bài toán quản lý khi các quy định được nới lỏng. Đặc biệt, đối với đề xuất bãi bỏ kỳ thi sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề, dù được đánh giá là một bước tiến mang tính đột phá, quyết định này cũng đặt ra không ít thách thức mới trong khâu kiểm soát chất lượng. Đại diện cho góc nhìn chuyên môn, ông Đỗ Nguyễn Hồng Linh (Robert Linh) – Chuyên gia cao cấp Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng AIST cùng các đại biểu chỉ ra rằng: “khi bỏ sát hạch, “bộ lọc” năng lực sẽ dồn toàn bộ vào điều kiện “Phát triển nghề nghiệp liên tục” (CPD) và xác thực kinh nghiệm. Do đó, cơ chế hậu kiểm và tính pháp lý của Hệ thống dữ liệu quốc gia phải cực kỳ nghiêm ngặt, minh bạch để tránh trục lợi, khai khống hồ sơ kinh nghiệm.”
Phát biểu đề dẫn tại sự kiện, Đại biểu Quốc hội Lê Trung Thành – hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, nhận định bối cảnh phát triển đã có nhiều thay đổi sâu sắc. Thực tiễn đòi hỏi dự thảo luật mới phải giải quyết triệt để các yêu cầu như: tương thích với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đáp ứng xu thế chuyển đổi số quốc gia, định hướng phát triển đô thị xanh, thông minh, đồng thời phải bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong không gian kiến trúc.
Làm rõ hơn về định hướng gỡ khó, đại diện cơ quan soạn thảo – bà Trần Thu Hằng, Vụ trưởng Vụ Quy hoạch kiến trúc (Bộ Xây dựng) nhấn mạnh mục tiêu cốt lõi của dự thảo là tập trung phân cấp, phân quyền rành mạch và cải cách triệt để thủ tục hành chính. Bà cũng đặc biệt đề cao tinh thần cầu thị, liên tục lắng nghe ý kiến chuyên gia để hoàn thiện hành lang pháp lý. Khi những rào cản thủ tục rườm rà được gỡ bỏ, giới kiến trúc sư sẽ được “cởi trói”, mở ra không gian sáng tạo rộng lớn để kiến tạo nên những công trình mang tính đột phá.
Đánh giá cao những nỗ lực cải cách này, ông Đậu Anh Tuấn – Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI bày tỏ sự đồng thuận lớn với hàng loạt thay đổi đột phá. Điển hình là việc bãi bỏ thủ tục thi sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề, giảm mạnh công việc thiết kế bắt buộc phải có chứng chỉ và trao quyền mạnh mẽ theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Ông khẳng định đây là bước tiến lớn giúp nhà đầu tư tiết kiệm chi phí, thời gian; đồng thời cho thấy tầm nhìn hiện đại khi hướng tới chuẩn hóa hành nghề theo thông lệ quốc tế, khuyến khích ứng dụng công nghệ (BIM) và phát triển kiến trúc xanh.
Sự chung tay đóng góp tâm huyết của các chuyên gia, nhà quản lý tại hội nghị không chỉ thiết lập một cơ chế quản lý nhà nước hiệu lực, minh bạch hơn mà còn tạo tiền đề vững chắc, định hình sự phát triển bền vững, hài hòa cho cả diện mạo đô thị và cảnh quan nông thôn trong giai đoạn mới.
Với vị thế là đơn vị nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ hàng đầu, Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng AIST sẵn sàng các nguồn lực để đồng hành cùng tiến trình thực thi đạo luật mới. Nắm bắt định hướng của dự thảo, Viện AIST đang tiên phong nghiên cứu, chuẩn hóa các chương trình đào tạo “Phát triển nghề nghiệp liên tục” (CPD) gắn với thực tiễn, tạo điểm tựa vững chắc để giới kiến trúc sư nâng cao năng lực khi rào cản thi sát hạch được gỡ bỏ. Đồng thời, thế mạnh vượt trội của AIST trong việc ứng dụng Mô hình thông tin công trình (BIM), chuyển đổi số và tư vấn kiến trúc xanh sẽ là nguồn lực quan trọng hỗ trợ cơ quan quản lý kiến tạo hệ thống dữ liệu quốc gia, hiện thực hóa tầm nhìn về những đô thị thông minh, phát triển bền vững.
